Schrijf geschiedenis/make history!

Soms zijn er zo van die dagen dat er geschiedenis geschreven wordt. Dat je van ver het belang voelt van een gebeurtenis of een massademonstratie. Gisteren was zo’n dag. Toen de jeugd in Amerika het voortouw nam en massaal op straat kwam in de “March for our Lives”. Na alweer een schietpartij in een school. Toen ze massaal demonstreerden tegen het niet-aflatende wapengeweld in de Verenigde Staten en eindelijk een front vormden tegen de wapenlobby NRA. Waarom net nu? Florida was niet de eerste schietpartij en zal helaas ook niet de laatste zijn. Het was ook niet de zwaarste schietpartij, maar dit was wel de druppel en dat maakten ze massaal duidelijk.

Bijzonder krachtig klonk hun signaal. Bijzonder overtuigd waren ze dat de tijd voor verandering is gekomen, of dat ze anders de verandering zelf zullen afdwingen, door “hun” vertegenwoordigers die zich laten sponsoren door de NRA weg te stemmen. Wij keken toe, we supporterden vanuit onze zetel. We waren ontroerd door hun overtuiging, door hun speeches, door hun wil om verandering te brengen. Het is pijnlijk om te moeten constateren dat die jonge scholieren meer lef, daadkracht, moreel besef en visie overbrengen dan de hele leidende politieke klasse (en dat geldt niet alleen voor de Verenigde Staten of het wapendossier). Tegelijkertijd weten ze met hun boodschap toch een massa op de been te brengen. Een indrukwekkende en vooral jonge massa.

Tegelijkertijd is net dat bijzonder hoopgevend. Er stond gisteren een jonge generatie op de barricaden. Voor de goede zaak. Om duidelijk te maken dat het genoeg geweest is, dat er iets moet veranderen. Tegenover hen heerste een oorverdovende stilte. Geen tweets, geen politieke recuperatie. Het lijkt alsof de politieke vertegenwoordigers niet zo goed weten wat ze aan moeten met die mondige jongeren.

Er borrelt toch iets. Amper een paar maanden nadat in diezelfde Verenigde Staten zowel #metoo als “time’s up al een storm veroorzaakten die wereldwijde weerklank kreeg en maar niet ging liggen, vormen nu de jongeren luid en duidelijk front tegen de veel te lakse wapenwetgeving in hun land. Hoe pijnlijk de aanleiding voor hun protest ook was, tegelijkertijd brengen ze hoop. Hier staan wij, wij zijn de toekomst, wij willen anders en beter. En we laten ons niet intimideren, hier is onze stem, wij willen gehoord worden.

Ga ervoor, denk ik dan, doe het. Jullie kunnen het. Het is jullie strijd, maar we steunen jullie. Make history!

Inspiratie gezocht? TED talk!

Wat ik soms mis sinds ik de werkvloer opgestapt ben, is bijleren. Niet het verwerven van een competentie of specifieke jobvaardigheid, want dat doe je uiteraard genoeg. Maar je laten inspireren door een verteller die de tijd vergeet, die opgaat in zijn verhaal en met veel liefde en passie zijn kennis deelt, dat gebeurt wat minder frequent. Ik heb het geluk gehad om zowel in mijn middelbare schooltijd als aan de universiteit een paar begeesterde docenten op mijn pad te vinden. Mijn liefde voor Frans kwam er dankzij een aantal uitstekende leerkrachten op rij in het middelbaar. Mijn liefde voor literatuur was er eentje door en voor verhalen. Boeken werden soms nog mooier als je ook de achtergrond van de schrijver erbij nam – heel vaak ontstaan de grootste kunstwerken als antwoord op een onbeantwoorde liefde, een professionele afwijzing of een andere tegenslag in het leven van de auteur.

Bovendien slaagden zij er zonder uitzondering in op prachtige wijze uiting te geven aan hun gevoelens. Jaloers was ik op de kracht van hun woorden. Ik wilde dat ook kunnen. Soms was ik tot tranen toe bewogen door wat aan hun verbeelding ontsproten was. Terwijl ze in oorlogstijd leefden, gevangen genomen werden, de liefde van hun leven verloren aan een andere man en de rest van hun leven in (vrijwillige of gedwongen) ballingschap bleven smachten. Of opgesloten zaten in de sleur van een (ongelukkig) huwelijk of leden onder hun te uitgebreide kroost…

Een goed verhaal vertellen is en blijft een kunst. Een uitstekende spreker kan dat. Hij of zij schept een wereld, brengt die tot leven, laat je meeleven en doet je nadenken. Ook één van mijn leerkrachten geschiedenis kon dat. Ik voel – 25 jaar na de feiten – nog altijd de verontwaardiging van de lessen naoorlogse geschiedenis uit de 20ste eeuw, toen we o.a. fragmenten kregen uit “The Killing Fields”. Na al die jaren voel ik de pijn en de wreedheid nog. De boodschap is nog altijd glashelder. “Dat ook dat een deel is van ons mens-zijn en dat we er sneller in worden meegesleurd dan we soms beseffen. Dat we dat nooit meer mochten laten gebeuren.”

Om een boodschap over te brengen, om te raken of om te laten nadenken, heb je geen ellenlange verhalen vol uitweidingen nodig. Liever niet eigenlijk. Kort en krachtig vertellen is een kunst. Gebald, met af en toe een goed gekozen voorbeeld of een kort beeld- of geluidsfragment ter illustratie. Met soms een grapje om de spanning te breken, zowel voor de verteller zelf als voor zijn toehoorder. Dat is waar het in de TED Talks tegenwoordig ook om draait. Ik had het geluk TEDx Brussels te mogen bijwonen maandag, een hele namiddag vol inspirerende toespraken rond “No limits”. Was het een onvergetelijke ervaring? Niet helemaal. Niet alle sprekers waren even overtuigend, niet alle onderwerpen spraken me evenveel aan. Maar hier en daar was er wel eentje dat aansprak, dat eruit sprong, dat meer boeide en bij wie de boodschap duidelijk overkwam. Het gaf in elk geval zin in meer.

De allerbeste TED talk maandag  – vond ik – was er eentje “uit de oude doos”. Een filmpje dat al een tijdje aan een zegetocht bezig is op het www, maar dat ik voor het eerst zag. Over spammails. Ik heb gelachen tot de tranen over mijn wangen liepen. Ik zou het hier in het lang en het breed kunnen beschrijven, maar dat zou het filmpje absoluut onrecht aandoen. Dus heb ik het speciaal voor jullie opgezocht. Geniet ervan!

En voor de liefhebbers, het al even hilarische vervolg…

Hebben jullie ook van die inspirerende voorbeelden? Deel jullie favorieten gerust in de reacties. Ik laat me graag meevoeren…