Hoe de examens overleven?

We zijn intussen een week ver in de examens. De oudste is halverwege, de jongste heeft nog het grootste deel van haar proefwerken voor de boeg. Bij de echtgenoot komt er nog een verbeterspurt eind volgende week. Maar hoe overleef je nu – als ouder – deze intensieve periode? Natuurlijk zijn het de kinderen die het moeten doen en hoef jij enkel toe te kijken, moed in te spreken, te supporteren en te steunen. Maar toch vind ik deze periode als mama zwaarder dan toen ik er zelf door moest. Want als student heb je het tenminste zelf in de hand, maar als mama sta je aan de zijlijn toe te kijken. En hoe graag je af en toe zou willen inspringen, hoe graag ik hen zou willen ontlasten, helpen of zou willen ontzien, dat kan niet. Zij moeten het zelf doen.

Maar hoe overleef je dan wel deze examenperiode?

Met humor. Meteen een tricky tip. Ja, je moet veel humor hebben in deze periode, maar kies je momenten en doseer het goed. Vlak voor een belangrijk examen of als het studeren niet zo vlot loopt als ze gehoopt hadden, dan werkt humor NIET. Integendeel, dan kan het wel eens als een rode lap op een stier werken. Dan worden ze er nog zenuwachtiger van, of boos, en dat kan deze periode niet de bedoeling zijn. Maar als ze willen ontspannen, kan een dosis mama-humor wel eens werken. Hoe flauwer, hoe liever trouwens.

In stilte. Als de dochters aan het studeren zijn en de echtgenoot zit te verbeteren, dan kan ik me ook maar beter “nuttig” bezig houden. Maar o wee als ik de stofzuiger durf boven te halen! Net voor deze examenperiode hebben beide dochters me verboden om dat gehate toestel te bezigen “en al zeker niet in het weekend dat we wiskunde moeten leren, want dat doe jij nu eens altijd”. Ik was me er niet van bewust, maar ik ben dit wiskundeweekend wijselijk ver uit de buurt van de stofzuiger gebleven. Strijken mag dan weer wel (dat kan ook in absolute stilte 😉) en dus zijn de wasmanden zo goed als allemaal bijgewerkt.

Met comfort food. Het is een zware periode voor onze meisjes. Ze werken hard en dus proberen we hen af en toe eens wat te verwennen. We koken wat ze graag lusten en zorgen regelmatig voor gezonde en lekkere tussendoortjes. We hebben véél fruit in huis en er worden hier zo goed als dagelijks verse sinaasappelsapjes geperst voor onze dames. Maar af en toe wat lekkers mag natuurlijk ook. Pannenkoeken, of een welverdiend ijsje, laat maar komen.

examen

Met gezaag. Af en toe moeten we natuurlijk ook ons ouderlijk geza(a)g eens bovenhalen. Als een pauze een beetje te lang duurt, als het avondritueel de spuigaten uitloopt of als hun smartphone net te intensief gebruikt wordt tussendoor. Maar gelukkig hoeven we dat niet al te vaak te doen, want dat ouderlijk geza(a)g is niet altijd even populair, zeker niet als onze dames sowieso al op de toppen van hun tenen lopen en dan durft het wel eens even ontploffen.

Met kaarsjes. Mijn oma deed het voor mij, het is familietraditie: tijdens de examens zelf brand je een kaarsje. Om te tonen dat je aan hen denkt en om geluk te brengen. Maar praktisch is dat niet echt als je aan het werk bent. (Al denk ik dat de oma van mijn dochters op haar beurt de familietraditie voortzet en geregeld kaarsjes laat branden voor haar kleindochters.) En dus vond de mama een virtuele oplossing. Tip: zoek op “meditation candle” en dan vind je filmpjes van brandende kaarsen. Echt, er gebeurt niks, maar tot wel 8 uur lang kan je dus een virtueel kaarsje laten branden op de achtergrond van je computer. Tot de dochters gebeld hebben met hun verslag van het net afgelopen examen, dan mag het filmpje stoppen.

Met voetbal. Kijk, ons sociaal leven staat nu – samen met dat van de dochters – een paar weken on hold. Gelukkig is het WK voetbal. Terwijl ik – in stilte – zit te strijken, is er gelukkig wel iets op tv. En zeker niet alle matchen zijn even goed, maar er is toch iets te zien. Anders hadden we het met de zoveelste zomerse herhaling van God weet welke serie moeten doen, dan is het WK voetbal toch net een pak spannender. Al zullen we morgenavond (als onze Rode Duivels spelen) wel ons best moeten doen om regel 2 (“In Stilte”) te respecteren.

Nog één weekje en het zit er weer op. Dan begint voor onze meiden de grote leegte van de zomervakantie. Zij (en wij) tellen al af. Nog één weekje op de tanden bijten…

Advertentie

Dansoptreden met tunnelvisie

Onze dochters hadden dit weekend weer hun jaarlijkse dansoptreden. Onze meisjes oefenen een heel jaar lang jazz en hiphop voor dit ene dansweekend. De hele familie komt onze dochters bewonderen, met de mama en de papa als hun grootste groupies: die missen geen enkel optreden ;-).

Deden ze dat goed? In mijn ogen wel natuurlijk, maar ik ben dan ook de mama. Uiteraard vond ik het optreden van mijn dochters prachtig. Ze hebben ritme, ze dansen met gevoel. Dat hebben ze van de papa-drummer. Bovendien moeten we eerlijk zijn, ik ben allang blij als ze het einde van de avond halen zonder misstappen, black-out of van het podium te donderen (been there!). Zolang alles maar zonder incidenten verloopt, ben ik allang tevreden. Die paar kleine foutjes waar ze op het einde van de avond altijd weer over sakkeren, heb ik toch nooit gezien.

En hoe doen ze het dan in vergelijking met de anderen? Mag ik daar eerlijk op antwoorden? Ik zou het echt niet weten. Tijdens hun dansjes heb ik maar oog voor één iemand en dat is mijn dochter. Ik zou je achteraf echt niet meer kunnen vertellen met hoeveel ze op het podium stonden en wat de persoon voor, achter of naast haar aan het doen was. Zelfs al zou er aan de andere kant iemand naakt het podium opkomen, ik zou het niet gezien hebben. Ik heb in mijn tunnelvisie alleen oog voor mijn meisjes. Die ene keer dat ze samen in één groep zaten, vond ik het ook verschrikkelijk moeilijk om beide dames te zien dansen. Ook nu hadden ze een dansje samen, maar het stuk dat ze met twee tegelijk in actie kwamen, stonden ze schoon naast elkaar. In één oogopslag te zien. Ik denk dat de dansleraressen rekening houden met de gevoeligheden van de ouders in de zaal ;-).

smile

(www.thefabuloustimes.com)

Wat mij na het dansweekend telkens weer ongelooflijk fier maakt, is het overduidelijke plezier dat mijn dochters hebben in het dansen. Toen ze deze middag vertrokken, zei de oudste dat ze er ontzettend naar uitkeek, nog een middagje op het podium. En mijn beide dochters staan met een “big smile” op dat podium. Dat hebben ze weer van de papa, die voelt zich ook thuis op een podium. En op het einde van de dag is dat voor mij het enige dat telt: ze staan daar graag en met overgave te dansen. Het plezier spat van hun gezichten, daar waar je bij andere kindjes soms de spanning en de concentratie kan aflezen. Of ze ziet en hoort meetellen of meezingen, wat overigens wel heel erg schattig is.

Intussen is het rustig in huis. Een weekend podiumbeest spelen, kost duidelijk wel energie. Gelukkig hebben we een korte week voor de boeg.

De kleinste in huis

Kijk, iemand moet het zijn. Sinds gisteren heb ik officieel de eer en het genoegen om de kleinste in huis te zijn. De oudste is me intussen al een jaar of twee en een centimeter of 7 voorbijgestoken. Zelfs met hakken aan kan ik het nog amper verbergen. Maar zondag liep ik hier na een dag op hakken op blote voeten rond en de jongste zag haar kans schoon. Want het is al een paar weken kantje boordje. Toen we een maand geleden nog eens tegen elkaar gingen staan, scheelde het nog een centimetertje, in mijn voordeel.

Maar de jongste is haar puberteit ingegaan en groeit als kool. Broeken die in de herfst nog ingekort moesten worden omdat ze echt nog wel ettelijke centimeters te lang waren, zijn intussen net gepast. Zijn wij blij dat “flanking” momenteel in de mode is – anders betaalden we ons blauw aan jeansbroeken alleen ;-). Maar zondag liet ze me nog even naast haar staan en mochten de papa en de oudste scheidsrechter spelen. Veel scheelt het niet, maar nu heeft onze jongste het voordeel en ben ik dus het kleintje ten huize Tifosa.

Vind ik dat erg? Bah neen. Het hoort bij het leven dat de nieuwe generatie de oude voorbijstreeft en we hadden al zo’n voorgevoel dat de jongste wel eens een fikse groeischeut zou kunnen krijgen. Zij aardt immers naar de grote kant van de familie terwijl ik eerlijk gezegd de vorige generatie niet heb overtroffen ;-). Voor de jongste is de jacht op de oudste nu open…

En ik? Zolang ik hakken draag, kan ik nog een klein beetje de schijn ophouden. Misschien is dit nieuwtje dan maar een goede aanleiding om nog eens hoge schoenen te kopen. En wat de vakantiefoto’s betreft, zal ik de goede raad om een heuveltje op te zoeken maar opvolgen. Dan kan ik net een paar centimeters boven de dochters uittorenen. Op mijn 43ste moet ik mijn “grotere” erkennen in de tienerdochters van bijna 16 en net 13. Ik had op nog een jaartje respijt gehoopt, maar het is wat het is. De kleinste in huis. Zucht.

Hartjes voor papadag!

Dat ik feministe ben, zullen trouwe lezers vast en zeker al gemerkt hebben. Dat er nog werk aan de winkel is, dat weet ik. Er is nog steeds een loonkloof tussen mannen en vrouwen, ook voor gelijk werk. Vrouwen werken naar verhouding nog steeds een pak meer deeltijds om hun professionele leven zo goed mogelijk in evenwicht te krijgen met hun gezinsleven. Dat levert hen minder loon op en op termijn ook minder pensioen. Maar zolang een vrouw daar zelf uit vrije wil en met volle goesting voor kiest, heb ik daar op zich geen probleem mee.

Als je ziet van waar de vrouwenstrijd komt, dan is er al ontzettend veel gerealiseerd. En toch. Het lijkt er soms op dat we net het laatste stukje van de kloof maar niet gedicht krijgen. Dat we telkens weer net voor de finish alsnog stranden. Dat de kloof soms net weer vergroot. De laatste tijd begon ik me toch zorgen te maken dat we de verkeerde kant aan het opgaan waren. Na de verkiezing van Trump als Amerikaans president voelde het alsof we een stap aan het terugzetten waren naar de conservatieve jaren ’50 met de vrouw liefst aan de haard. En ik was er eerlijk gezegd altijd van overtuigd geweest dat we daar nu toch écht al voorbij waren.

Maar net als je je begint vragen te stellen, als je je ongemakkelijk begint te voelen bij hetgeen er zich rond jou allemaal afspeelt, dan duiken er toch ook positieve signalen op. Zo was er begin maart al presentator Thomas Vanderveken, die nadrukkelijk pleitte voor meer ouderschapsverlof voor vaders zodat ook papa’s volledig deel kunnen uitmaken van de opvoeding van hun kinderen.

En dan las ik vandaag dat de Nederlandse politicus Jesse Klaver, die momenteel deelneemt aan de regeringsonderhandelingen, op vrijdag niet wenst te onderhandelen omdat hij de voorkeur geeft aan “papadag”. Hij wil die dag liever bij zijn zoontjes zijn. En daarvoor ligt hij blijkbaar onder vuur: voor een aantal Nederlanders kan het blijkbaar niet dat hij als toppoliticus in deze fase van de regeringsvorming toch ervoor opteert om vast te houden aan zijn “papadag”.

Maar ik vind het net een ongelooflijk krachtig signaal dat hij als “machtig” man geeft: het is mogelijk om een verantwoordelijke functie uit te oefenen, maar tegelijkertijd ook tijd vrij te maken voor je gezin. En niet zomaar even hier en daar een excuusuurtje “kwalitijd”, neen, je kan op wekelijkse basis een dag bij je gezin zijn en toch nog functioneren als toppoliticus in Nederland. Je kan dus de top bereiken terwijl je voldoende tijd reserveert voor je kinderen. Iets wat in het professionele leven van vele vrouwen zo goed als altijd onmogelijk bleek. Kinderen krijgen betekende veel te vaak een stap terugzetten, 4/5 gaan werken betekende meestal dat je carrièrekansen in één klap verdwenen waren. Maar dat hoeft dus blijkbaar toch niet zo te zijn.

Ik besef heel goed dat één zwaluw de lente niet maakt. Maar misschien zet het gedrag van beide mannen met invloed hun leeftijdsgenoten wel aan om dezelfde vragen te stellen. Want ik denk dat we als vrouwen de kloof pas helemaal gedicht krijgen als onze mannen mee in de arena stappen. Als zij ten volle mee hun vaderrol willen opnemen en beleven. Als ook zij er de voordelen van inzien en hun gelijke rechten als papa opeisen. Dan hoef ik tenminste niet meer te vrezen dat ik mijn dochters te feministisch en te gelijkwaardig heb opgevoed, maar kunnen zij misschien wel dat evenwicht vinden waar ook mijn (over)grootmoeders al voor vochten.

Een kloppend gemis

Het is de periode van de schoolreizen en ook onze oudste is op uitstap. Amper voor één nachtje, maar toch voel ik een gemis diep vanbinnen. Dat rare moederhart toch.

Natuurlijk hoort het erbij: kleine meisjes worden groot en groeien op tot zelfstandige vrouwen. Onze oudste heeft het afgelopen jaar weer een hele groei doorgemaakt. We zien dat ze uit haar puberkuren aan het groeien is, we zien dat ze op veel vlakken stilaan echt wel volwassen keuzes begint te maken. Ze staat ook weer voor een keerpunt: er dringt zich weer een studiekeuze op en er wordt zelfs al eens nagedacht over “wat na het middelbaar”. Want ze heeft nog amper 2 jaartjes voor de boeg.

Het is dus tijd dat ze zich begint los te maken, dat ze haar zelfstandigheid begint te claimen. Ze is er duidelijk klaar voor, om haar vleugels uit te slaan. Ergens is het fijn om dit te mogen meemaken, om er getuige van te mogen zijn, van die groei naar volwassenheid, van de ontbolstering van je kind.

En toch. Telkens opnieuw doet dat losmaken ook een beetje pijn. Telkens opnieuw slik ik, in stilte, een kropje weg. Alweer een beetje meer loslaten, alweer een klein stapje dichter naar zelfstandigheid. Luidkeels moedigen we haar aan, om haar eigen weg te gaan. We supporteren mee bij elke stap die ze zet, soms in stilte, soms in woord en daad en soms net iets te luid (gênant, moeder). We vangen haar op als het eens niet loopt zoals ze gehoopt of gewild had. We zijn er voor haar en dat zullen we altijd zijn.

Maar hoe langer hoe vaker zullen we dat vanop afstand moeten doen. We zullen niet lang meer op deze manier deel uitmaken van haar leven. Stilaan, stapje voor stapje is ze op weg naar haar eigen leven, waarin wij een (hopelijk) belangrijke bijrol zullen spelen, maar ook niet meer dan dat. We zullen er ons moeten bij neerleggen dat ze haar eigen keuzes zal maken en dat we het soms misschien anders gewild of gedroomd hadden, maar dat we haar haar eigen weg moeten laten gaan. Want ze kan dat.

Vanavond is er één bed in huis onbeslapen. Vanavond maakt zij herinneringen die ze de rest van haar leven zal koesteren. Daar is de mama blij om. Maar toch schrijnt het een beetje, diep vanbinnen.

Vrouwendag, nog veel werk!

Het is onze feestdag vandaag. Vrouwendag. Jammer genoeg valt er niet genoeg te vieren. Jammer genoeg moeten we vandaag massaal in staking om ons punt duidelijk te maken, om onze stem gehoord te krijgen. Welke stem zal u zich misschien afvragen, want we hebben inderdaad een veelvoud aan onderwerpen waarover we willen praten.

Het glazen plafond, de moeilijke combinatie tussen werk en gezin waaronder vrouwen vaak het meest lijden omdat zij nog altijd de meeste taken op zich nemen in het huishouden. De precaire situatie van alleenstaande mama’s die op een onmogelijke manier werk en gezin moeten trachten te combineren en veel te vaak verschrikkelijk veel moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. De rol waarin vrouwen zich schikken, of het nu “nurture” of “nature” is dat aan de basis hiervan ligt. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in topposities, het loonverschil,… En dan hebben we het enkel over onze Westerse bezorgdheden.

Het gebrek aan toegang tot geboortebeperkingsmiddelen, de (vrije) keuze voor abortus, de vrouwenbesnijdenis, de vele mishandelingen en verkrachtingen waaraan vrouwen ten prooi vallen, de vrije kledijkeuze, de keuze om al dan niet zelfstandig met de wagen te mogen rijden, het isolement waarin vrouwen gedwongen worden, de keuze om als feministe al dan niet met de borsten (gedeeltelijk) bloot op de cover van Vanity Fair te gaan staan en zoveel meer…

Op 8 maart brengen we onze strijd in de spotlights. Onze strijd als vrouwen, voor en door elkaar. Misschien liggen sommige strijdpunten ons nauwer aan het hart, misschien zijn andere onderwerpen wat verder van ons bed, maar vandaag staan we er, in solidariteit met elkaar, waar dan ook ter wereld. En misschien ontbreekt dat ons nog te vaak. Eén stem voor en door vrouwen, in solidariteit voor elkaar. Misschien moeten we ons vaker samen sterk maken in plaats van elkaar onderling te gaan be- of veroordelen. Zoals we nu actrice Emma Watson gaan brandmerken omdat ze er als feministe voor kiest om een onthullende fotoshoot te doen. “Wat hebben mijn borsten met mijn feminisme te maken?” is de rake vraag die zij daarover stelt.

Misschien moeten we als vrouwen elkaars keuzes wat meer respecteren in plaats van een symbolenstrijd te beginnen om de titel van “beste” vrouw: kan je dat enkel zijn als je mikt op de top of als je thuis voor de kinderen zorgt? Waarom vallen we elkaar telkens opnieuw onderling aan? Waarom steunen we elkaar niet meer? Terecht wordt gewezen op de invloed van “mannenclubjes” die elkaar versterken en in stand houden, maar jammer genoeg slagen we er niet in om diezelfde soort invloedrijke “vrouwenclubjes” van de grond te krijgen. Wanneer krijgen we vrouwelijke denktanks met krachtige stemmen die ondanks de onderlinge verschillen (dat mag gerust hoor, dat maakt je sterker en daar leer je van) voor éénzelfde punt gaan? Die samen strijd voeren?

Ik ben feministe en ik zeg dat met veel fierheid. Niet alleen vandaag, op Vrouwendag. Ik strijd voor mijn gelijkwaardigheid en voor een betere toekomst voor mijn dochters. Mijn persoonlijke strijdpunten zijn gelijkwaardige kansen voor vrouwen op de arbeidsmarkt, het doorbreken van het glazen plafond en een goede combinatie van werk en gezin. Ik ga – net als Femma – volop voor de dertig uren-week omdat ik ervan overtuigd ben dat zowel ik als mijn echtgenoot de vrije keuze moet hebben om op te gaan in een uitdagende job, er te zijn voor onze kinderen en onze familie en om onze maatschappelijke rol in te vullen en op te nemen. Wij zijn een team, we hebben samen gekozen voor kinderen en we doen samen de combinatie werken. Dankjewel, Thomas Vanderveken, om luid en duidelijk de tweederangsrol van de papa aan te klagen. We hebben meer krachtige, betrokken, mannelijke stemmen nodig in dit debat. Mannen die ook een vuist maken voor de gelijkwaardigheid tussen partners, ook na de geboorte van hun kinderen.

Na zoveel jaren feministische strijd zou gelijkwaardigheid geen strijdpunt meer mogen zijn. Maar toch zijn we er nog niet. Zeker in de praktijk gaapt er nog altijd een kloof tussen idee en uitvoering. En dus timmeren we voort aan onze weg, beetje bij beetje, stap voor stap. Soms moedeloos, wanneer een absolute macho ondanks vrouwonvriendelijke of seksistische uitspraken toch als president van de Verenigde Staten verkozen wordt (ook door vrouwen). Soms optimistisch, wanneer een dag na de inauguratie miljoenen vrouwen op straat komen om hun stem te laten horen. We gaan door. Voor onze dochters, en voor onze zonen. Opdat zij misschien wel onvoorwaardelijk gelijkwaardige partners kunnen en mogen zijn. Thuis, op hun werk en in hun maatschappelijke rol.

Puberkuren

Ongelooflijk fier en blij zijn wij met onze prachtige dochters. Twee tienerdames intussen, van 13 en bijna 16. Met een eigen karakter en een eigen willetje. Geïnteresseerd, open, liefdevol. Aan het begin en halverwege hun groei naar volwassenheid. Het is een eer om hen op dat pad te mogen begeleiden, om hun weg van dichtbij te mogen meemaken.

Maar heel af en toe komt het ook tot confrontaties. Wanneer mama en papa hun ontwikkeling in de weg staan met hun onmogelijke en absurde regeltjes. Wanneer mama en papa oordelen dat ze nog niet klaar zijn voor die volgende stap en “neen” zeggen. Dan durft het hier in huis wel eens flink stormen.

Het is telkens opnieuw schrikken als je dat als mama overkomt. In 98% van de gevallen kunnen wij hier thuis goed praten. Er is ruimte voor overleg en meestal komen we er ook samen uit. Maar af en toe zijn er toch wel eens akkefietjes. Dan vinden zij dat wij “onredelijk streng” zijn en niks toelaten en dan zijn wij verwonderd waar al die emoties ineens vandaan komen.

Het escaleert soms zo snel, zonder dat je er erg in hebt. Dan probeer je de spanning te breken met een flauw mama-grapje (dat ze in alle andere omstandigheden al ogen rollend afdoen als flauwe ouderhumor) en dan is het net die ene keer dat het écht verschrikkelijk verkeerd valt. Dan wordt er hier al eens geroepen en teruggeroepen, dan vloeien er tranen en wordt er wel eens met een deur gegooid.

En ja, ik draag zeker mijn deel van de verantwoordelijkheid in onze stormen. Ik zou soms ook wat meer op mijn tong moeten bijten en alles eerst moeten laten afkoelen vooraleer we het uitpraten. Ik zou beter moeten weten – been there, done that – mijn dochters hebben hun koppigheid, hun gevoel voor drama en hun sterk ontwikkelde onrechtvaardigheidsmeter uiteraard van geen vreemde ;-).

Het hoort erbij. Om op te groeien tot volwaardige volwassenen moeten ze hun grenzen opzoeken en deze in vraag stellen. Ze hebben gelijk dat ze hun grenzen soms te beperkend vinden en dat het dringend tijd is om deze weer wat verder te leggen. Dat ze daarbij soms lijnrecht tegenover ons komen te staan, is part of the game. Maar toch doet het pijn. Want ook wij doen wat we doen met de allerbeste bedoelingen. Wij willen hen alleen maar beschermen.

Onze beschermingsdrang vloekt vaak met onze wil om hen de ruimte te geven. Het is zoeken naar een evenwicht. Vaak vinden we dat blindelings, maar af en toe knettert het eerst voor we dat evenwicht terugvinden. Moeten we allemaal even bekomen. En achteraf, als we allemaal gekalmeerd zijn, overleggen we opnieuw, tot we er in alle rust wel samen uitkomen.

En intussen denkt de mama: nog maar een paar jaar en dan is die vermaledijde puberteit ook weer gepasseerd. Dat de dochters tegen dan misschien wel klaar zullen zijn om het huis uit te gaan, daar denken we nu nog niet aan. IK ben daar nog niet klaar voor (als ik dat ooit al zal zijn)…

puberteit

(www.pinterest.com)

The future is female

Het is gebeurd, het tijdperk-Obama behoort definitief tot het verleden, we zijn de era-Trump ingegaan. Dat we er niet bepaald naar uitkeken, mag een understatement genoemd worden. Dat we tot op het laatste moment gehoopt hebben op een soort deus ex machina om deze tragikomedie alsnog tot een happy end te brengen ook. Dat de soep wel niet zo heet gegeten zou worden, hebben we willen geloven. Maar de nieuwbakken president van de Verenigde Staten gaat verder op het elan van zijn verkiezingspraatjes.

Niet dat we hier in Europa zo hoog van de toren moeten blazen, met “onze” Brexit, met de komende verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland die meer van hetzelfde beloven. En dus staan we met open mond te kijken naar die opstoot van traditionalisme, naar dat verlangen naar een groots verleden.

Als mama van twee prachtige dochters maak ik me zorgen. Want dat grootse verleden was meestal net iets minder groots voor de vele minderheidsgroepen uit onze samenleving. Een aantal jaren geleden was ik echt optimistisch. Ik voelde me als vrouw en moeder erkend en gewaardeerd door de maatschappij. We kregen een langere moederschapsrust, we kregen betaald ouderschapsverlof en ook papa’s kregen erkenning voor hun vaderrol (ook al moesten zij het met een schamele 10 dagen stellen). Er werden inspanningen geleverd om de combinatie gezin-arbeid draaglijker te maken. Een aantal officiële maatregels gaf ons een zekere keuzevrijheid, ook al gingen de maatregels misschien nog niet ver genoeg en waren er misschien veel te veel mazen in het net (o.a. voor alleenstaande moeders).

Maar de laatste jaren worden heel wat van die maatregels onbetaalbaar genoemd, er moeten keuzes gemaakt worden. We moeten met zijn allen langer, harder en flexibeler werken. Hoe je dat allemaal in godsnaam gecombineerd moet krijgen, is een open vraag. Het voelt alsof de maatschappelijke waardering voor je ouderrol volledig op de schop gaat. Bij elke besparing worden (alleenstaande) vrouwen/moeders ongemeen hard getroffen. Succes en falen heb je immers zelf in de hand. Dat het af en toe misschien even niet meezit, of dat je niet met dezelfde mogelijkheden aan de aftrap komt, speelt geen rol meer. Het glazen plafond blijft nochtans reëel, maar je carrièrekansen verkwansel je natuurlijk wel zelf wanneer je gehoor geeft aan je biologische klok.

8 jaar lang hebben we allemaal – misschien een beetje te optimistisch – geloofd in “yes, you can”. Nu krijgen we constant te horen dat we realistisch moeten zijn, dat we onze “grootse” verwachtingen naar beneden moeten bijstellen. Nu voelen we allemaal dat het harder wordt, dat het wij tegen zij wordt (ook al zijn de wij en de zij onduidelijk gedefinieerd en worden ze naar hartenlust aan de waan van de dag aangepast), dat de samenhang en de solidariteit telkens opnieuw ondermijnd worden. We zullen moeten kiezen: allemaal winnen kunnen we niet meer. En als ik iets zou durven winnen, dan gaat dat ten koste van jou. Pech voor jou.

En toch. Toch blijft er nog een klein restje hangen van het optimisme van Obama. Want we kunnen wel degelijk. We kunnen onze stem laten horen, we kunnen tonen dat we het er niet mee eens zijn, we kunnen protesteren en een andere weg eisen. Misschien moet de stilzwijgende meerderheid maar niet meer op zijn kop laten zitten. Zaterdag werd er massaal geprotesteerd. Allemaal samen. Voor vrouwenrechten, tegen discriminatie en racisme, omdat we vooruit willen in plaats van terug te keren naar een groots (?) verleden. Mannen en vrouwen, oud en jong, blank en zwart, hetero’s en LGBT, over de godsdiensten heen. Allemaal samen, zij aan zij, lieten ze hun stem horen. Ik zag het, ik was ontroerd, fier, blij en tankte een klein beetje hoop en vertrouwen voor de toekomst, ook voor mijn dochters. Al is de weg nog lang…

Een gouden randje

Soms zijn er zo van die dagen dat alles in de plooi valt. Dinsdag hadden beide dochters een dagje vrij na hun examens en gingen we een dagje shoppen. Met 4 tieners beleefde ik een fijne dag. Er werd getaterd, er werd geshopt, er werd gelachen en veel genoten. Van het gezelschap, dat na een beetje gewenning perfect ineen klikte. Waar we ’s morgens nog twee paartjes hadden, keerde ik ’s namiddags met een fijn viertal terug huiswaarts.

Bovendien was er daarna nog een lagere school-reünie voor de oudste. 4 jaar zijn ze intussen allemaal hun eigen weg gegaan. Zitten ze op verschillende scholen, in verschillende richtingen. En toch houden ze eraan om jaarlijks nog minstens een keertje terug samen te komen. Dan is het 10 minuten wat vreemd, wat aftasten, maar daarna vliegt de tijd voorbij. Dan wordt er gebabbeld, gegiecheld, geposeerd en gepost. Dan lijkt het opnieuw alsof de tijd heeft stilgestaan, alsof het gisteren was toen ze nog samen de schoolbanken deelden. Dan zie je gewoon 6 meisjes die elkaar goed kennen, plezier hebben samen en het fijn vinden om in elkaars gezelschap te zijn.

De mama zit dan samen met de echtgenoot in een andere kamer en doet alsof ze een boek leest. In werkelijkheid geniet ze stiekem van het gezelschap in huis, doen het gegiechel, de lachsalvo’s, de plagerijtjes en het gefluister haar ook deugd. Ze kijkt naar haar dochters en kan niet trotser zijn op de manier waarop ze in het leven staan: op hun vriendschappen, op hun gehechtheid aan elkaar en hun vriendinnen. Wanneer de meisjes dan ’s avonds, als het huis opnieuw leeg is, verzuchten dat het zo’n fijne dag was en moe en tevreden in hun bed kruipen, is ook de mama gelukkig.

Het was een dag met een gouden randje. Van genieten van de kleine dingen. Een dag waarop opnieuw bleek dat geluk niet te vinden is in het hebben, maar in het beleven en het delen. Die avond ging ook de mama slapen met een warm gevoel en was de trieste realiteit heel eventjes mijlenver weg.

Het werd zomer. Bijna!

IMG_6393Neen, we gaan het niet hebben over het fantastisch Belgische zomerweertje. Waar we een warm dagje alweer moeten bekopen met verschrikkelijke zomeronweders. Maar het einde van de examens en proefwerken is stilaan in zicht. De oudste heeft nog geschiedenis, de jongste heeft nog rekenen, maar het leren is al achter de rug. Nog een keertje alles geven en ze kunnen aan hun zomervakantie beginnen.

Ook bij de echtgenoot is het verbeterwerk (net) achter de rug. De punten worden doorgegeven, nu volgen een paar dagen deliberaties en moet hij de rapporten nog schrijven en wat administratieve zaken afhandelen. En dan kan de riem er hier even af. Het is tijd en het is nodig. Ze zijn zo moe, mijn huisgenoten. En ze zijn het moe. Even geen school meer. Even geen taken meer, geen lessen. Even alleen maar genieten, luieren, wat lezen. Uitslapen ook, recupereren van een lang, vermoeiend jaar.

Toen onze meisjes jonger waren, zag je in mei en juni gewoon dat ze aan het einde van hun Latijn waren. Het bobijntje was af. Ze gingen zonder morren op tijd naar bed, ze durfden in het weekend al eens een gaatje in de dag te slapen en vooral de jongste kroop in de loop van de dag wel eens stilletjes met een boekje in bed. Een uur later vonden we haar dan diep in slaap. Ze hadden het soms zo nodig. Mei is dan ook een erg drukke maand met de schoolfeesten, de dansoptredens, soms nog wat communie- en verjaardagsfeesten hier en daar. Het was soms teveel voor onze dames.

Intussen zijn ze opgegroeid en zijn ze het al meer gewend. En toch. De examens zijn ook gewoon vermoeiend. Het vraag een constante mentale inspanning en dat vergt toch veel van onze meisjes. En dan zijn de lontjes soms wat korter: er wordt al eens stevig gezeurd. Op het oneerlijke (studeer)leven, op de ouders (met hun bedenkelijk gevoel voor humor), op de zus. Op het eten dat net niet is wat ze liefst gewenst hadden. Of op de muziek/lach/stem die te luid is, de mattentaartjes die uitverkocht waren bij de bakker,… Het grappige is dat dat gezeur meteen stopt op het moment dat de examens afgelopen zijn. Min of meer toch ;-). Vanaf morgenavond kunnen ze weer wat meer hebben. Dan blijven ze al eens langer op en slapen ze ook gewoon weer een stukje langer uit. Het ritme wordt verlegd, we zetten een stapje terug. Er “moet” ineens niks meer, er “mag” veel meer.

Lang zal het overigens niet duren vooraleer we hier “ik verveel me” te horen krijgen. Of “mag ik op de Nintendo/tablet/computer”? Want wat moet je in godsnaam met die zeeën van tijd gaan doen (zeker als het regent)? En je kan nu toch niet de hele dag door blijven lezen (tenzij het goed weer is en je als eerste de ligzetels hebt ingepalmd natuurlijk). Het moet gezegd dat ook de waterspelletjes en ons plastieken zwembadje enorm populair blijven bij onze dochters. Zeker als ze gezelschap kunnen/mogen vragen. Of een logeerpartijtje mogen houden…

Die belofte van de oneindige zomer, de leegte die zich voor je uitstrekt, dat mis ik nog altijd. Maar als ik eraan denk dat je dan eerst nog eens die examens moest doorworstelen, dan is dat gemis snel over. Al zal het binnenkort toch weer slikken zijn, als iedereen vakantie viert en ik ’s morgens het huis stilletjes uit sluip om toch maar niemand wakker te maken en de liefdes van mijn leven hun broodnodige recuperatie te gunnen.

Nog één examen, nog één weekje, en dan zit het er alweer op. Is de lagere school een afgesloten hoofdstuk in dit gezin. Dan zit de helft van het middelbaar er voor de oudste al op . Het gaat toch zo ontzettend snel allemaal. Even met je ogen knipperen en voor je het weet zijn ze opgegroeid. Ik ben daar zó niet klaar voor. Maar voor de dochters kan het soms niet snel genoeg gaan. Zeker niet nu ze weer twee superlange vakantiemaanden in het vizier hebben ;-).