Maatschappelijke keuzes…

Soms zijn er zo van die dagen dat je je weer opjaagt in bepaalde stellingnames. Een paar dagen geleden zorgde Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten opnieuw voor een geweldig ballonnetje. (Niet voor het eerst overigens.) Ze wil de huisvrouwen “emanciperen” door het huwelijksquotiënt in vraag te stellen. Er bestaat immers – en dat blijkt ook effectief uit onderzoek, zoals dat van de OESO – een verband tussen het opleidingsniveau van de moeder en dat van haar kinderen.

Maar er zitten een aantal denkfouten in de redenering van Gwendolyn Rutten. Vooreerst ben ik het niet eens met haar oplossing, namelijk mensen financieel straffen om hen te dwingen aan het werk te gaan. Een tweede denkfout is bijvoorbeeld de veralgemening over het opleidingsniveau van de thuisblijfmama. Niet alle huisvrouwen zijn laag opgeleid of hebben nood aan “emancipatie”. Voor een aantal hoogopgeleide vrouwen is thuisblijven een bewuste keuze, vaak om de balans van het hele gezin wat meer in evenwicht te brengen. Zij zullen de financiële “emancipatie” van Open VLD allicht slechts gering voelen en zullen toch achter hun keuze blijven staan. Maar voor de vele laagopgeleide thuisblijfmama’s is dit wel een bittere pil: niet alleen wordt hun bijdrage aan hun gezin alweer niet “economisch nuttig” gewaardeerd, maar zij hebben de financiële tegemoetkoming vaak wel nodig.

Vanmorgen op stubru.be werd dan de campagne “Mama blijft aan boord” gelanceerd. Dat ging gepaard met een aantal getuigenissen van prille mama’s en een papa die de komst van hun kindje met hun ontslag moesten bekopen. Ook al kan/mag dat wettelijk niet, toch gebeurt het nog te vaak dat een dergelijke blijde privé-gebeurtenis zware professionele gevolgen heeft. En dan zit je in de auto te luisteren en je leeft mee. Tot een andere luisteraar inbelt en zegt dat elk verhaal twee kanten heeft en dat je “als kleine ondernemer op zo’n mensen écht niet kan rekenen, aangezien die om de haverklap afwezig zijn”. En dan zit je in de auto onderweg naar je werk en dan zucht je eens diep. Echt? In 2017? Wat wil de maatschappij nu eigenlijk? Moeten alle huisvrouwen geëmancipeerd worden en aan het werk? Maar gaan ze dan wel een job vinden want “op zo’n mensen kan je niet rekenen, aangezien die om de haverklap afwezig zijn”?

Meteen denk je terug aan de discussie van afgelopen zomer met de Noorse vrienden. Waar zij stomverbaasd was dat wij al na 3 maanden terug aan de slag moesten, terwijl zij een jaar mocht thuisblijven bij haar pasgeborene. “Maar hoe doe je dat dan? En met de borstvoeding? En als de kindjes ziek zijn?” Je doet het gewoon, met veel pijn in het hart, ook als je kindje ziek is. En je improviseert, je trommelt hulptroepen op (als je het geluk hebt die te kunnen inroepen) en je slaat je erdoor. Je vertelt hoe moeilijk het soms is als jonge vrouw om te solliciteren (“Heeft u een kinderwens of plannen in die richting?”), of om hogerop te klimmen als je ook nog kinderen wil (“En hoe denk je deze uitdagende job te combineren met je gezin?”) en krijgt dan van je hoogopgeleide Noorse manager-vriendin te horen: “We aren’t even allowed to think that way.”

En dus denk ik – als ik in de krant alweer dat nieuwe ballonnetje van Gwendolyn Rutten lees – zorg er misschien eerst voor dat de (vaak onuitgesproken) discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt verdwijnt. Geef vrouwen én mannen meer mogelijkheden om hun carrière met hun gezin te verzoenen en straf hen niet voor hun keuze voor kinderen en voor hun gezin. Kijk nu eindelijk eens serieus naar dat Scandinavische voorbeeld (niet enkel als het in jullie kraam past) en doe er wat aan. Misschien dat meer vrouwen vrijwillig de arbeidsmarkt opkomen als ze hun gezin beter met hun werk kunnen combineren. Breid het ouderschapsverlof uit, voor mama’s en papa’s, stem school en werk beter op elkaar af. Misschien is die werkweek van 30 uur waar onder andere Femma voor pleit wel een mooi compromis?

Onbetaalbaar? Dat hangt vooral af van de keuzes die je maakt als maatschappij. Waar hechten we belang aan en waar willen we in investeren? En ja, dan gaat mijn voorkeur uit naar meer levenskwaliteit, meer solidariteit en beter onderwijs voor onze kinderen. En niet naar alweer een besparing op de kap van de zwaksten in onze maatschappij.

Advertenties

14 thoughts on “Maatschappelijke keuzes…

  1. Ik ben het eens met je verzuchtingen, maar vergeet niet dat Noorwegen het zesde rijkste land ter wereld is. Met hun handelsoverschot is het niet moeilijk om jonge ouders lang betaald ouderschapsverlof te laten nemen.

      • In Zweden hebben beide ouders samen 18 maanden geboorteverlof. Dat wil iedereen hier ook wel. Maar er moet wel bij gezegd worden tot iedereen in Zweden werkt tot zijn 67ste. Dat is ook een maatschappelijke keuze. En wil iedereen in België werken tot zijn 67ste?

  2. Ik had net (officieus) promotie gekregen toen ik zwanger werd. Op mijn vorig werk was ik verplicht om meteen te stoppen met werken en omdat ik borstvoeding zou gaan geven, was ik een jaar ‘out’. Na dat jaar kwam ik met veel enthousiasme terug werken, om echter meteen te horen te krijgen dat de promotie naar iemand anders was gegaan. En of ik in het vervolg op tijd kon zeggen als ik nog zwanger wou worden. Wablief? Zo dus.

  3. Ik treed je standpunt bij. Op mijn werk wordt een zwangerschap ook met gemengde geluiden onthaald. En ik snap het ergens wel, want de overbelaste collega’s moeten nog maar een beetje werk erbij nemen. Dat is geen excuus voor de behandeling van jonge mama’s he, het duidt volgend mij net op het feit dat er gewoon iets grondig mis is met de principes op de werkvloer vandaag de dag. Werken en doordraaien, tot het niet meer gaat. En waar zijn de papa’s in deze discussie? Er bestaan toch ook huismannen?

  4. Ik heb nooit de keuze kunnen maken, thuisblijven was geen optie, heb van geen enkele maatregel genoten, had een flexibele werkgever en een papa op brugpensioen, maar ik beken ik zou het nooit meer opnieuw doen en ondanks de opleidingen, gewoon thuisblijven en ja dat houdt risico’s in, maar dat moet je voor jezelf afwegen….

  5. ‘k vind het een moeilijk debat terwijl het geen moeilijk debat zou mogen zijn. Vrouwen mogen niet gediscrimineerd worden omdat ze vrouw zijn. Punt. Basta. Einde discussie. En omdat enkel vrouwen kinderen kunnen krijgen mogen ze op geen enkele manier gediscrimineerd worden omwille van hun (en die van hun partner!!) kinderwens. En evenzeer moeten we als maatschappij zorgen dat de combinatie werk-gezin leefbaar moet zijn, moeten mensen keuzes kunnen maken enz.

    Maar ‘k heb toch gevoel dat het in de praktijk niet zo altijd zo simpel is. Ik snap wel dat in bedrijven soms gevloekt wordt als een vrouw aankondigt dat ze zwanger is. Hierboven vraag je waarom iemand niet vervangen wordt: in mijn huidig bedrijf is dat zo. Maar in een bepaalde afdeling heb je echt veel product, systeem en proceskennis nodig om volledig mee te kunnen draaien. De opleiding duurt echt meerdere weken eer je een beetje begint te renderen. Vorige winter was er een nieuwe werkkracht en na x weken op het werk bleek ze zwanger te zijn. Da’s fantastisch voor en haar goed recht (ja, een vrouwelijke ! collega vloekte dat ze wel het lef had om te soliciteren als ze van plan was om zwanger te worden….wel ja, en dan, dat mag. Dugh). Dan kreeg ze complicaties bij de zwangerschap en is ze heel snel uitgevallen. Shit. Da’s echt wel shit voor de collega’s. En ja, ze is inmiddels vervangen met een interim die blifjt tot ze terug uit moederschapsrust is, maar die is nog in opleiding. En inmiddels is het dus al maanden dat de extra workload en stress op de collega’s valt, dat de responstijden naar de klanten gewoonweg slecht zijn en de klanten dus ontevreden. Leuk is anders. Maar dat wil niet zeggen dat je moet gaan discrimineren.

    Maar ik kan me voorstellen dat als zoiets in een KMO een paar keer gebeurd is, een manager die bij sollicitanten kan kiezen tussen een jonge man of een jonge vrouw, deze factor toch in zijn hoofd houdt. En officieel andere redenen zal opgeven waarom de job naar de man gaat en niet naar de vrouw. Zo geloof ik echt dat – boven op al die schrijnende verhalen die ik ook hoorde bij Stubru- er nog heel veel verborgen niet te bewijzen discriminatie speelt. Het zou niet mogen, het is schandalig en toch…toch begrijp ik de andere kant van de medaille ook wat.

    Over de duur van de moederschapsrust heb ik vorig jaar ook opeens de andere kant van de medaille gehoord. Ik werd zwanger toen ik voor een multinational voor de europese regio werkte. ‘k had letterlijk colleaga’s uit heel Europa en leerde zo dat in Oostenrijk je 1 jaar (+ 1 jaar verlengbaar) thuis bent met moederschapsrust, in Hongarije 2, in Ierland 1, in scandinavië ook min 1 jaar enz terwijl dan België/NL/FR/ES/IT/D “achterop” hinken met een schamele 15 weken ongeveer. Ik keek wat met afgunst naar deze voorbeeldlanden met lange moederschapsrust. Van collega’s uit landen waar de moeders standaard lang thuis zijn (en lang kunnen live borstvoeding geven) kreeg ik wel meerdere verwijten dat het een schande was dat ik op 3 maand al terug aan de slag zou gaan en zo een kleine baby naar een kribbe zou brengen. Ik was een slechte moeder dat ik dat zou doen. Eugh… die reacties apprecieerde ik ook niet, al zou ik best wel wat langer thuis willen blijven met mijn kleintje.

    Soit…ik keek wel op naar de vooruitstrevendheid van de scandinavische en andere landen met een lange moederschapsrust tot ik vorig jaar in de taxi zat met een Oostenrijkse (mannelijke) collega. Ik was op dat moment zwanger en het gesprek kwam dus op moederschapsrust en hoe we dat op het werk zouden opvangen (deels taken herverdelen, deels projecten 3 maand on hold zetten, geen vervanging) en die zei “jullie zijn zo vooruitstrevend met jullie moederschapsrust! Dat zou bij ons ook moeten gebeuren. In jullie landen laten jullie vrouwen toe om carrière te maken. Onze politici in Oostenrijk , behalve in Wenen, zijn ultra conservatief en die willen gewoon de vrouw aan de haard enz”. ‘k viel van mijn stoel. Hoe kon je een lange moederschapsrust conservatief noemen? Hoe kon je dat niet positief vinden.
    Zoals ik wist neem je in Oostenrijk 1 à 2 jaar moederschapsrust. Bijgevolg zijn er geen voorzieningen voor opvang van kleine kindjes zoals je bij ons al je kindje op 3 maanden naar een crèche kan sturen. Je hebt dus ook niet echt een alternatief. Uiteindelijk hebben veel gezinnen meer dan 1 kind en kwam het erop neer dat je als vrouw in Oostenrijk doorgaans zeker 4 jaar of meer thuis was en niet aan de slag. Je job is gegarandeerd, maar je bedrijf waar je werkt staat natuurlijk niet stil. Voor afwezigheden van zo een lange duur wordt je sowieso vervangen, er gebeuren grote projecten, changes, reorganisaties , innovaties tijdens je afwezigheid. En wanneer je terugkomt moet men dus zoeken naar ergens een plekje in de organisatie waar men je weer een taak kan geven want op je oude plaats kan je meestal niet terug. Vaak een suboptimale plek om te beginnen. Bovendien ben je zolang out geweest dat je dus echt allerlei kennis moet inhalen. En zo blijkt dat in Oostenrijk, vrouwen zo op de carrièreladder consequent achter lopen. Vandaar vond hij dat slechts 3 maand uit zijn progressief was omdat het de carrière van vrouwen amper schaadt. ‘k vond het een heel interessante invalshoek die ik nog nooit gehad had. ‘k heb geen idee hoe dat loopt in Scandinavië.

    Terwijl ik onze 16 weken echt te kort vind, ben ik beginnen denken dat 1 jaar of meer misschien wel te lang is. Maar dat we vooral flexibiliteit moeten proberen aanbieden. Maar met een Nederlandse directeur heb ik daar dan weer heel boeiende discussie over gehad of elke recht ook door de maatschappij moet gefinancierd worden. Daarmee komen we weer op het ballonnetje van Rutten waar je over begon. Het probleem is dat niet-financieren inderdaad altijd de zwakkeren treft en dat is ook discriminatie.

    Heel boeiend…maar geen zwart-wit verhaal denk ik.

    • Eigenlijk ben ik het in zo goed als alle punten en opmerkingen met je eens. Het is geen zwartwitverhaal, of dat zou het m.i. toch niet mogen zijn. Vrouwen mogen niet gediscrimineerd worden omwille van hun vrouw-zijn. Punt. Al gebeurt dat nog veel te vaak – verborgen of net openlijk – en heeft die discriminatie te vaak te maken met het krijgen of het hebben van kinderen en de rol van de vrouw in het gezin en in de maatschappij.
      Dat het een moeilijke zaak is om de afwezigheid omwille van een zwangerschap op te vangen begrijp ik en daar kan ik ook begrip voor opbrengen. Maar tegelijkertijd kan je bijvoorbeeld ook stellen dat mannen 2/3 van de sportongevallen voor hun rekening nemen en daar ook regelmatig langere tijd voor thuis zitten (in geval van breuken toch ook minstens 6 weken, soms zelfs een aantal maanden). Toch wordt daar bijvoorbeeld geen rekening mee gehouden bij aanwervingen. Terwijl een zwangerschap gemiddeld 1.74 keer voorkomt in het leven van een vrouw. Die periode van 6 maanden op een heel professioneel leven zou dan toch niet onoverkomelijk mogen zijn…
      Het klopt dat het niet zo simpel is om afwezigheden op te vangen of te vervangen (wat vaak al niet meer gebeurt omwille van besparingen) en dat dit dus op de nek van de collega’s terecht komt. Wat inderdaad – als het al druk is – niet bepaald aangenaam is.
      Volgens mij moet dit hele verhaal (financiering, periode, duur) deel uitmaken van een volledig loopbaanpact, voor man én vrouw. Maar dat vraagt dus een alomvattende visie op worklife, kinderen,… en het is vooral de visie die compleet ontbreekt. Kom nu eindelijk eens met een realistisch loopbaanplan, in plaats van met weer eens een geïsoleerde besparingsmaatregel. Want in het kader van zo’n concreet alomvattend plan zal een verschuiving van middelen (zoals deze maatregel wil opleveren) misschien niet beschouwd worden als alweer een zwaar gebrek aan waardering voor de inzet van de vele thuisblijfmama’s, als deze op andere manieren “erkend” worden voor hun maatschappelijke rol.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s