Het belang van taal in een STEM-wereld

Het is weer volop in het nieuws: de kennis van het Frans (bij leerkrachten basisonderwijs) is onvoldoende om les in te geven. Elke keer opnieuw doen zo’n berichten me pijn. Het raakt me in mijn Franse ziel. Mijn taal. Het was grote liefde in het middelbaar, het was (meestal) grote liefde aan de universiteit. Ik was fier op hetgeen ik deed. Ik was bijzonder trots op mijn studiekeuze, uit liefde voor de talen.

Nochtans lag het niet voor de hand. Ik was goed in alles en deed in het middelbaar, in het toenmalige VSO, natuurwetenschappen met 8 uur wiskunde. Voor mij was wiskunde toen ook een soort code en ik had er duidelijk de sleutels van gevonden. Enkel ruimtemeetkunde lag me niet: ik had niet de gave om een platte tekening om te zetten in een 3D-versie. Hoewel ik voor de rest meer dan genoeg verbeeldingskracht had, ontbrak dat stukje toch. In onze richting hadden we ook veel wetenschappen en ook op fysica, chemie, aardrijkskunde en biologie scoorde ik meer dan gemiddeld. Toch lag mijn hart duidelijk bij de humane vakken. Ik keek in het middelbaar echt uit naar geschiedenis, alle talen, zelfs P.O. en godsdienst.

Toen ik in de laatste jaren van de humaniora een studiekeuze moest maken, kreeg ik vaak te horen dat het zonde was dat ik mijn talenten zou “vergooien” aan de talen. Letterlijk. Ik heb dat eigenlijk nooit goed begrepen. Ik heb uiteindelijk ook een universitaire opleiding gehad. Ik heb mij 4 jaar toegelegd op het verwerven van een taal, de bijhorende letterkunde en cultuur. Vaak kreeg ik ook te horen “maar wat is het nut? Iedereen kent toch Frans?”. In sollicitaties werd/wordt ook nooit om Romanisten gevraagd, wel om juristen of ingenieurs,… met “uitstekende kennis van het Frans en/of het Engels”. Als je dan later met diezelfde mensen samenwerkt, dan moet je die “uitstekende” kennis van het Engels of het Frans vaak met een serieuze korrel zout nemen. Formele en informele mails die amper leesbaar zijn door de vele taalfouten. Maar dat is een detail, natuurlijk.

Ik begrijp nog altijd niet waarom de nadruk momenteel zo hard ligt op de STEM (Science, Technology, Engineering & Mathematics). Natuurlijk hebben we ingenieurs nodig in onze economie en maatschappij, maar wil dat dan zeggen dat alle knappe koppen per sé in die richting geduwd moeten worden? Een maatschappij mag toch nooit éénzijdig worden? Er blijft toch altijd nog een tegengewicht nodig? Voor mij blijven het twee kanten van een medaille die elkaar in evenwicht moeten houden. En ja, ik sta natuurlijk aan de humane kant, ik preek ook voor eigen kerk natuurlijk.

Communicatie is en blijft – in welke job je uiteindelijk ook aan de slag zal gaan – een wezenlijk onderdeel van je professionele functioneren. Met zorg je woorden kiezen (ook in andere talen) en proberen zo correct mogelijk je opmerkingen/wensen,… te formuleren zijn toch ook belangrijke kwaliteiten, zeker in deze internationale tijden. Eigenschappen waar je als taalkundige op getraind wordt: taalregisters, formeel en informeel taalgebruik, hoe je boodschap zo goed mogelijk over te brengen…  Als letterkundige leer je dan weer op zoek te gaan naar de beweegredenen van mensen, van auteurs of van hun personages in boeken, doorheen de geschiedenis. Als je daar goed in bent, ben je vaak ook goed in het doorgronden van bijvoorbeeld sollicitanten.

Het jammere is wel dat ik me pas vele jaren na mijn afstuderen bewust ben geworden van de vele troeven die mijn opleiding mij geboden had. Na afloop van mijn studies was ik niet enkel een specialist in het Frans, maar had ik bijvoorbeeld ook meer dan gemiddelde communicatie- en presentatievaardigheden. Notities nemen, gesprekken samenvatten, een wervende tekst schrijven had ik ook geleerd. Sollicitaties afnemen en inschatten of mensen geschikt zouden zijn voor het uitoefenen van een bepaalde job, kon ik eigenlijk ook wel goed. Plannen en strategieën uitwerken ook.

Als ik één puntje van kritiek mag noemen, dan is het wel dat ik vind dat er meer ruimte moet zijn om je blik open te gooien. Een opleiding zou je meer moeten bieden dan enkel een specialisatie in een vak. Waarom zat er geen statistiek, boekhouding, recht, marketing of communicatie in mijn taalopleiding? Deze vakken hadden me minstens een extra jaar gekost, terwijl deze vakinhoud misschien toch basiskennis mag/moet zijn.

En net daarom vind ik die éénzijdige fixatie op STEM zo’n spijtige zaak. Het is mijn overtuiging dat je op die manier mogelijk wel zeer gedegen vakspecialisten creëert, maar te weinig “uomi universali” (all-rounders). Volgens mij zat de genialiteit van de Renaissance-fenomenen net in hun combinatie, in hun ruime interesses in en kennis van héél verschillende vakken en domeinen. En dus pleit ik ervoor om net iets minder nadruk te leggen op enkel STEM, maar ook de talen en andere humane vakken op te waarderen en hun eigen unieke plek te geven in de curricula van het middelbaar onderwijs, het hoger onderwijs of de universitaire opleidingen. Met dan uiteraard ook de bijhorende vereisten: wat is de basiskennis die je moet verwerven voor deze vakken?

Want dat de leerkrachten lager onderwijs zich niet zeker genoeg voelen over hun Frans is niet alleen problematisch voor henzelf, maar vooral voor hun leerlingen, die door hen moeten opgeleid worden en zin moeten krijgen in het Frans.

Nostromo_agence-de-communication_blog_langue-francaise-4.jpg

nostromo.fr

Advertenties

3 thoughts on “Het belang van taal in een STEM-wereld

  1. Ik ben het helemaal met je eens dat het onderwijs onze jongeren een goede mix van wetenschap, taal en andere humane vakken moet aanbieden. En dat ze allemaal de nodige aandacht vragen. Ik ben een paar jaar geleden geschrokken van het niveau van het Frans van jonge mensen die solliciteerden voor de functie van hotelreceptionist(e), een functie waarin de kennis van talen toch evident zou moeten zijn. Er kwam in sommige gevallen echt geen woord uit. Anderzijds ben ik ook wel blij dat er nu meer aandacht is voor STEM-vakken. Zelf werd ik in mijn middelbare school in de richting van de klassieke talen geduwd. Ik heb daar niet echt spijt van, maar ik denk toch dat meer focus op wetenschappen me beter zou hebben gelegen dan de vele uren Latijn. Goed dat je indertijd je hart hebt gevolgd en voor talen hebt gekozen, en echt wel jammer dat dat dan door sommigen als ‘vergooien van je talent’ werd aanzien.

  2. Bij mij idem. Waarom wiskundig talent vergooien voor taal? Ik heb er nooit spijt van gehad. Engels is en blijft mijn tweede liefde (na de echtgenoot! 😉 .

  3. Ook volledig akkoord. De opleidingen waren (en zijn) nogal eenzijdig. In het middelbaar heb ik altijd Moderne Talen gevolgd, maar had er een beetje mijn buik van vol, dus koos is voor de sociale sector. Was het minder eenzijdig geweest, dan had ik misschien toch wel Germaanse of Journalistiek gekozen, denk ik.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s