Goede leraars maken onderwijs top

Het Vlaams onderwijs is wereldtop. Dat bleek nog maar eens uit de PISA-resultaten voor 2015. Maar er zijn toch een paar kanttekeningen te maken: de kloof tussen de sterkste presteerders en de zwakste presteerders is nergens zo groot als in Vlaanderen. De groep van leerlingen die er niet in slaagt het minimale niveau te halen om in de maatschappij op eigen benen te kunnen staan, neemt toe. Bovendien hekelt econoom Geert Noels het feit dat de topscores jaar na jaar afnemen.

Dat er een probleem is in het Vlaamse onderwijs is, ondanks alle hoera-berichten, duidelijk. Er wordt ook niet voor het eerst een vinger op de wonde gelegd en al jaren wordt er geroepen dat “een grote onderwijshervorming” alle problemen zal oplossen. Waarop die hele onderwijshervorming verzandt in politieke discussies tussen voor- en tegenstanders van het ASO en dan weer voor jaren in de koelkast gestoken wordt.

Wat heel vaak ontbreekt in alle discussies, is de stem van de leerkracht zelf. Onderwijsspecialisten, pedagogen, politici, directies, koepels,… iedereen zal ook nu weer zijn stem laten horen over mogelijke (mirakel)oplossingen. Alleen hoor ik in de hele discussie nooit de leerkracht zelf. Hier en daar zie ik wel eens een lezersbrief in een krant opduiken, maar al gauw zie je de boodschap verloren gaan in discussies voor en tegen de werkdruk in het onderwijs (“amper” 20 lesuren en het vele verlof!). Nooit wordt er aan de vakspecialisten – die leerkrachten nochtans zijn – gevraagd hoe zij denken hun sterkere leerlingen beter te kunnen uitdagen of hun minder goed presterende leerlingen wensen te bereiken.

Sterk onderwijs staat of valt met goede leerkrachten, met gedreven vakspecialisten (met de nodige pedagogische vaardigheden) voor de klas. Voor sommige vakken is het al jaren een probleem om deze witte raven nog te vinden: zoek maar eens een master wiskunde, informatica, economie,… die nog in het onderwijs wil stappen. Geen marktconforme verloning, geen extralegale voordelen en een hoge werkdruk, gekoppeld aan jarenlange onzekerheid bij startende leerkrachten. Veelbelovende jonge leraars weten in juni vaak niet of ze in september werk zullen hebben. Hun persoonlijk leven staat al die tijd “on hold”: probeer maar eens een lening aan te gaan als je niet met zekerheid kan zeggen of en hoeveel werk je zal hebben de komende jaren.

Al jaren wordt er dan ook geroepen dat er iets zal gebeuren aan de “waardering” voor het beroep. Maar in de praktijk worden de klassen groter, wordt er alweer gepraat over al dan niet 2 uur extra lesgeven door de masters en zie je op het terrein zelf weinig of niets veranderen. De planlast, waar al jaren over gepalaverd wordt, is in al die jaren nog toegenomen.

En toch zie ik rond mij vooral heel gemotiveerde mensen die inzitten met hun leerlingen, die telkens opnieuw voor elke individuele leerling een verschil willen maken. Die thuiskomen en hun hoofd breken over die leerling met een problematische thuissituatie of die een hele avond zoeken naar een betere manier om die paar studenten met hun diverse leermoeilijkheden beter te kunnen helpen. Ik zie hen nadenken over een betere manier van lesgeven, over nieuwe lesinhouden, over hun evaluatiemethoden, over overkoepelende opdrachten. Ik zie klastitularissen samen met hun klas ideeën uitwerken voor hun kersthappening of hun actie voor anderen. Ik zie mensen die zichzelf en hun manier van werken constant in vraag stellen, die elke dag het beste van zichzelf proberen te geven. Ik zie idealisten die hun leerlingen respect, begrip, kritisch denken en liefde voor hun vak proberen mee te geven. Ik heb er ontzettend veel bewondering voor. Het is geen gemakkelijke opdracht. Een mindere dag kan je je niet permitteren. Je moet er elke dag opnieuw staan.

Onderwijs is veel meer dan een verhaal van structuren, het is vooral een verhaal van mensen. Van mensen die proberen, hun best doen en daar wel wat meer steun en waardering voor mogen krijgen. Van de maatschappij. We kopen wel massaal bloemetjes en cadeautjes om de juf of meester van onze kinderen op het einde van het schooljaar te bedanken maar gaan tegelijkertijd ook massaal via reacties op sites of Twitter “de luie leerkrachten” op hun nummer zetten.

Maar steun en waardering moet ook en vooral komen van hun koepels, hun vakbondsorganisaties, hun politieke vertegenwoordigers en hun minister. Maak nu eindelijk het beroep van de leerkracht weer aantrekkelijk: geef hen de middelen om hun job naar behoren te doen: maak de klassen kleiner, verklein de planlast, laat leerkrachten les geven. Doe iets aan het onzekere statuut van de startende leerkrachten, zorg voor voldoende begeleiding, geef zij-instromers een eerlijke kans en luister nu eindelijk eens naar de vakspecialisten als het over de grote onderwijshervormingen gaat.

Het gaat over onze kinderen en over de toekomst van ons land. Het zijn keuzes die we als maatschappij moeten maken: hoeveel is goed onderwijs (voor àlle kinderen) ons waard? Gaan we de citroen nog wat verder uitpersen of willen we hier net extra in investeren? Zodat we de volgende keer bij de PISA-testen positief nieuws kunnen brengen over àlle leerlingen.

6 gedachten over “Goede leraars maken onderwijs top

  1. Je haalt een paar pijnlijke punten aan, ook de redenen waarom Mr B en ik na onze studies het onderwijs níet zijn ingestapt.
    Gemotiveerde leerkrachten zijn idd de basis van een goed onderwijs…het laatste is hier nog niet over gezegd vrees ik.

  2. Ik heb het meer dan dertig jaar heel graag gedaan. Maar twee jaar geleden totaal gecrasht omdat directie en collega’s me dwongen mee te doen met de grijze middenmoot en dat kon en wilde ik niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s